Borderless

20 July 2019

Pim Fortuyn en homo-rechts

Alles rond Fortuyn lijkt typisch Nederlands. Alleen daar kan een homoseksueel met ultrarechtse ideeën en twee schoothondjes de gevestigde orde op stang jagen en neergeschoten worden door een dierenbevrijdingsactivist. Alleen in dat land waar kinderen vanaf twaalf jaar voor de rechter een seksuele verhouding met volwassenen kunnen bepleiten, kan een serieuze politicus zowel een uitdagend homo zijn als een fanatiek chauvinistisch antibuitenlanders standpunt huldigen

Althans, zo komt het over op doorgewinterde Europa watchers. Maar oplettende Amerikanen kijken minder op van het feit dat een homoseksueel rechtse opvattingen uitdraagt. In de Verenigde Staten timmeren rechtse homo’s al langer aan de weg. Meer dan een miljoen homo’s stemden tijdens de laatste verkiezingen op George Bush. Tot verbijstering van de Democraten, die Bush’ handreiking naar de homogemeenschap met ongeloof aanschouwden. Alleen de invloed van rechts religieuze krachten voorkwam dat het meer werd dan liefkozend gekir en geflirt.

Rechts en postmodern
Bush is tegen wetgeving waarin de rechten van homo’s gewaarborgd worden en kant zich tegen sodomie. Daarom doet de politieke voorkeur van conservatieve homo’s, gelet op de republikeinse afkeer van de zogenaamde homo-agenda, denken aan de klassieke countrytekst: ‘looking for love in all the wrong places’. Niettemin roert de rechtse homoscene zich krachtig. De media gaf haar volop aandacht en plaatsten haar ideeën in het middelpunt van de belangstelling.
In Amerika vormt de rechtse homobeweging – net als in delen van Europa – een nieuwe loot aan de conservatieve stam. En ofschoon er belangrijke verschillen zijn tussen de doorsnee gay aanhang van Bush en de aanhang van Fortuyn, zijn er veel overeenkomsten. Het homoconservatisme is een aparte beweging met een eigen karakter. Het is nationalistisch en een krachtig pleitbezorger van het neoliberalisme. Maar meer dan wat ook is het ervan overtuigd uiting te geven aan het postmodernisme. Het koestert een vrijzinnige politiek, behalve waar het de vrijheid van buitenlanders betreft. Terwijl traditioneel rechts rigide en conformistisch overkomt, lijkt homorechts flexibel en individualistisch.

Niet traditioneel
Fortuyn kon een populistisch platform creëren vol beloftes over vrijheid omdat hij deel uitmaakte van een minderheid die in de westerse wereld vecht voor zijn emancipatie. Openlijk en trots uitkomen voor zijn seksuele voorkeur gaf aan zijn conservatisme een progressieve lading. Fortuyn begreep dat als geen ander. De fameuze flamboyancevan het homobestaan is – zo wilde hij doen geloven - de uiting van een diep geloof in persoonlijke vrijheid, bevestigd in de stralende vertoningen tijdens elke homoparade. Zulk individualisme leidt tot een politiek die bij het hele politieke spectrum leentjebuur speelt. Zo kan het gay vrijheidsideaal inspireren tot een griezelige synthese van feminisme en cultureel chauvinisme, van racisme en geflirt met Maggie Thatchers handtasje. Homorechts met zijn mengeling van ogenschijnlijk tegenstrijdige geloofsartikelen is te radicaal om traditioneel te lijken. Dat maakte professor Pim zo aantrekkelijk voor de jongeren in Nederland.

Queer en progressief
Zal een nieuwe generatie, grootgebracht met de mythe van Amerika, gevoelig blijken voor de overtuiging van gay rechts dat een ieder verantwoordelijk is voor zijn eigen lot? Veel zal afhangen van het vermogen van democratisch links om te begrijpen hoe ras, klasse, gender en seksualiteit elkaar beïnvloeden en een sociale hiërarchie doen ontstaan.
Homobevrijding ontleent zijn belang aan een vergelijkbare begrip van de relatie tussen seksuele en sociale onderdrukking. Queer betekent niet voor niets naast homoseksueel ook vreemd en zonderling. Het biedt homo’s een natuurlijk bondgenootschap met andere outcasts.
Het is onmogelijk een ander land te bedenken waar gay politici even ver kunnen gaan als Fortuyn in Nederland. Maar zijn optreden is wel een aanwijzing van wat er kan gebeuren wanneer homo’s op de voorgrond treden. De opkomst van gay conservatisme onderstreept het belang om het van oudsher rijke bondgenootschap tussen progressief denken en homobevrijding een nieuwe impuls te geven. Nieuwe generaties moeten vertrouwd gemaakt worden met de traditie van Oscar Wilde en Edward Carpenter, kunstenaars die hun politiek radicalisme niet los zagen van hun homoseksualiteit. De homoseksuele agenda moet in het centrum van de progressieve politiek geplaatst worden zodat homo’s zich ervan bewust worden dat hun belangen samenvallen met de bredere strijd voor sociale rechtvaardigheid. Aan economisch achtergestelden laat het bovendien zien dat homofobie niet alleen een dreiging vormt voor homo’s, maar ook voor henzelf.

Richard Goldstein is redacteur van Village Voice en auteur van The Attack Queers: Liberal Society and the Gay Right. Het verschijnt volgende maand bij Verso. Vertaling: Jan Willem Stutje

Soort artikel: 

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Vul de tekens uit bovenstaande afbeelding in.

Reageren