Een veel gehoorde kritiek op linkse politiek is dat activisten altijd weten waar ze tegen zijn, maar moeite hebben te verwoorden waar ze vóór zijn. Na de conferentie van Labour deze week in Brighton, kan deze klacht veilig ingetrokken worden.
Labour-afgevaardigden steunden een reeks radicale beleidsmaatregelen, waaronder de invoering van een vierdaagse werkweek zonder loonverlies binnen een decennium; een Green New Deal die zich ertoe verbindt om tegen 2030 een netto nul-koolstofuitstoot te bereiken; de afschaffing van particuliere scholen; een radicale verandering van de farmaceutische industrie; gratis persoonlijke zorg voor bejaarden; een groot aantal radicale huisvestingsmaatregelen, met inbegrip van het recht om leegstaande huizen op te eisen; de uitbreiding van het recht op vrij verkeer [van personen]; en de sluiting van alle detentiecentra voor migranten.
Dit beleid bouwt voort op een reeds ambitieus beleidsplatform met onder meer werknemerseigendomsfondsen, plannen om de omvang van de coöperatieve sector te verdubbelen, een nieuw publiek bancair netwerk, een Nationaal Transformatiefonds en de nationalisatie van belangrijke nutsbedrijven. Alles bij elkaar genomen omvat de agenda van Labour de meest radicale politiek-economische transformatie sinds een generatie.
Niet iedereen is echter overtuigd. De Financial Times heeft de nieuwe reeks beleidsmaatregelen omschreven als ‘halfbakken’, waarbij wordt gewaarschuwd dat Labour ‘geen hervorming van de kapitalistische economie’ biedt, maar een ‘volledige reorganisatie van de economie’.
Vorige week publiceerde de Financial Times zijn eigen 'nieuwe agenda', gelanceerd onder de slogan ‘Kapitalisme: tijd voor een reset’. Onder verwijzing naar de noodzaak om ‘te hervormen om te behouden’, riep de redacteur de bedrijfsleiders op om ‘de toekomst van het vrije ondernemerschap en het creëren van welvaart te beschermen door doelbewust winst na te streven’. Ondanks de ketterse ondertoon is het duidelijk dat het doel van de krant is om de status quo te behouden, niet om deze te vervangen.
Maar in een tijd waarin de wetenschappelijke gemeenschap oproept tot ‘snelle, verreikende en ongekende veranderingen in alle aspecten van de samenleving’, zijn veel mensen van mening dat een volledige reorganisatie precies is wat nodig is. En hoewel het waar is dat de ideeën die in Brighton werden besproken, niet veel ruimte hebben gekregen op de pagina's van de gewone financiële pers, is het verkeerd om aan te nemen dat ze ‘halfbakken’ zijn.
De grenzen van wat politiek mogelijk is, worden al decennialang bewaakt door een gesloten netwerk van politici, adviseurs, bedrijfslobbyisten, denktanks en journalisten. Maar in de afgelopen jaren is deze gezellige club er steeds weer niet in geslaagd om de omvang van de uitdagingen waar we voor staan te erkennen, of een serieus debat aan te gaan over hoe onze economie moet veranderen om die uitdagingen te overwinnen. Als gevolg daarvan is er een nieuwe golf van campagnegroepen, organisatoren, denktanks en partijleden in het gat gesprongen. Ze worden gevoed door een leiding van Labour die bereid is naar hen te luisteren.
De golf van radicaal beleid die op de conferentie van Labour afgelopen week werd aangenomen, was niet afkomstig van PR-lobbyisten of de krabbels van speciale adviseurs. In plaats daarvan, kwamen zij uit het bloed, het zweet en de tranen van duizenden denkers, doeners en campagnevoerders uit het hele land en daarbuiten.
De vierdaagse werkweek zou geen beleidsvoornemen zijn geworden zonder het onderzoek en de strijd van organisaties als Autonomy, de New Economics Foundation, de 4 Day Week Campaign en de Communication Workers Union (CWU). De Green New Deal zou niet tot stand zijn gekomen zonder het onvermoeibare werk van de activisten van Labour voor een Green New Deal, delen van de vakbeweging, de Common Wealth en een groot aantal academici en basisorganisaties. De gedurfde plannen van Labour voor de farmaceutische industrie zijn gebaseerd op onderzoek van het UCL Institute for Innovation and Public Purpose, Global Justice Now, STOPAIDS en de campagnegroep Just Treatment. De door de afgevaardigden gesteunde motie over huisvesting zit boordevol ideeën van verschillende groepen, waaronder Land for the Many, Young Labour en de Labour Campaign for Council Housing. De stemming voor het afschaffen van private scholen was vooral het resultaat van een effectieve campagne van de activisten achter Labour Against Private Schools. De lijst is langer.
Tijdens zijn leiderschapscampagne in 2015 sprak Jeremy Corbyn over de noodzaak van ‘een nieuw soort politiek’, onder meer in de manier waarop Labour beleid maakt. De tijd ‘dat u één of andere alwetende en alziende beroemdheid verkiest die het naar de basis brengt’ zal teneinde komen, verklaarde hij. Dit jaar is deze visie voor het eerst werkelijkheid geworden (hoewel er sindsdien zorgen zijn geuit over de vraag of een deel van het beleid wel officieel beleid zal worden).
Corbyn zelf zal er niet altijd zijn. Maar de stroom van mensenmacht die onder zijn leiding ontketend wordt, zal niet snel verdwijnen - en dat is uiteindelijk misschien wel zijn belangrijkste erfenis.
Dit artikel verscheen eerder op openDemocracy. In het origineel staat een groot aantal linken naar bronnen. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.
Reactie toevoegen