Terwijl de crises van het kapitalisme elkaar opvolgen, wint extreemrechts terrein, met steun van de heersende klasse. In deze tekst pleit het Franse collectief Les Inverti·e·s voor een queer en marxistische strategie in de strijd tegen het reactionaire tij.

Aan de andere kant van de Atlantische Oceaan voert Trump, een openlijk fascistische president, de aanvallen op transgenders op, deporteert migranten en werkt aan de ontmanteling van de structuren van de Amerikaanse federale staat. In Europa komen en gaan reactionaire regeringen. In Hongarije heeft Viktor Orbán Pride-optochten verboden en zo het publieke optreden van LHBTI-personen onmogelijk gemaakt. In Italië heeft de regering van Meloni de aanval ingezet op lesbische ouders: niet-biologische moeders worden uit de burgerlijke stand geschrapt om zo hun ouderlijke rechten te ontnemen. In Palestina zet de extreemrechtse Israëlische regering van Netanyahu haar beleid van etnische zuivering voort, zowel op de Westelijke Jordaanoever als in Gaza, ondanks aankondigingen van een staakt-het-vuren. Het Israëlische leger blijft, met de zegen van de Verenigde Staten, Libanon bezetten en voert zijn luchtaanvallen uit tot in Jemen, waarbij het internationaal recht met voeten wordt getreden.

In Frankrijk boeken extreemrechts en zijn ideeën gevaarlijk veel terreinwinst. Het verbaast niemand meer dat Rassemblement National (RN) het steeds beter doet in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen, en zelfs in de parlementsverkiezingen. De pers en de media zijn grotendeels in handen van Vicent Bolloré, een miljardair die ernaar streeft om reactionaire en fascistische ideologieën zo breed mogelijk uit te dragen. Zelfs als het niet aan de macht is, beïnvloedt extreemrechts vrijwel alle aspecten van de liberale politiek. Voorbeelden hiervan zijn de recente goedkeuring van asiel- en immigratiewetten die de opvangvoorwaarden voor migranten drastisch verscherpen, de oprichting van een parlementaire vereniging tegen het wokisme, op initiatief van RN, en de sympathie van de minister van Binnenlandse Zaken, Bruno Retailleau voor een extreemrechtse vrouwengroep.

De regering van François Bayrou liet, met steun van de prefectuur en het stadhuis van Parijs, 450 alleenstaande minderjarigen die sinds december de Gaîté Lyrique – een cultureel centrum in Parijs – bezetten, met geweld verwijderen. Waarom? Omdat de bezetters, na gebrek aan actie van de regering, hun basisrechten opeisten: toegang tot onderwijs en fatsoenlijke huisvesting. Tegelijkertijd verspreidt Rassemblement National – een partij die voortkomt uit collaborateurs en nazi's – complottheorieën en kopieert ze de retoriek van Trump door rechters aan te vallen nadat hun vertegenwoordiger, Marine Le Pen, veroordeeld werd tot vijf jaar onverkiesbaarheid wegens verduistering van Europese overheidsgelden.

Les inverti·e·s: strijd en solidariteit opbouwen

Geconfronteerd met deze reactionaire orde zien wij, marxistische transpédégouines [1], een dringende noodzaak om ons te organiseren en te strijden tegen het fascisme, omdat wij tot de eerste doelwitten van extreemrechts behoren.

Drie jaar geleden werd het collectief Les Inverti·e·s opgericht vanuit de gedachte dat LHBTI-mensen revolutionaire subjecten zijn vanwege de plek die ze innemen in het kapitalistische systeem. Het ontstond ook als reactie op de reactionaire en homofobe golf die volgde op de Mpox-epidemie [2] en de opmerkingen van de toenmalige minister Caroline Cayeux, die homoseksuelen omschreef als 'deze mensen'.

Vanuit ideologisch oogpunt was het basisidee van het collectief om het systeemmatige karakter van homofobie en transfobie aan te tonen. Net zoals de feministische beweging aantoonde hoe het patriarchaat met zijn seksistisch en seksueel geweld systeemmatig is, en de antiracistische beweging het systeemmatige karakter van witte suprematie en politiegeweld, willen wij het systeemmatige karakter van heteroseksualiteit en de link ervan, via gezinsstructuur en voortplanting, met kapitalisme laten zien.

Vanuit strategisch oogpunt was het basisidee om een marxistische positie van klassenstrijd binnen de LHBTI-beweging in te nemen, zodat LHBTI-kwesties worden beschouwd als echte sociale kwesties (die onze materiële omstandigheden beïnvloeden) en niet als secundaire sociale kwesties. Naast die sociale interventie in de LHBTI-beweging willen we ook een LHBTI-interventie in andere sociale bewegingen (arbeiders-, feministische, antiracistische...) om onze specifieke kenmerken te benadrukken en een plaats te verwerven binnen die bewegingen. Ons doel is om LHBTI-personen in staat te stellen de plaats in te nemen die ons toekomt in de sociale bewegingen en antikapitalistische strijd te voeren door deze te koppelen aan de specifieke vormen van onderdrukking waarmee we te maken hebben.

In het begin was een ander belangrijk strategisch element het idee van massastrijd. Om een krachtsverhouding te creëren waarmee we strijd kunnen winnen, moeten we met veel meer zijn. In tegenstelling tot veel collectieven die gebaseerd zijn op individuele identiteiten, is ons collectief gebaseerd op een gemeenschappelijke onderdrukking die ons allemaal treft (het heteroseksuele systeem) en wil het een echte politieke gemeenschap vormen tussen transpédégouines, vandaar de naam inverti·e·s [omgekeerd], die alle LHBTI's samenbrengt.

Solidariteit heeft altijd centraal gestaan in de activiteiten van de groep en dat is nog steeds zo. Solidariteit is essentieel als we door middel van strijd concrete banden willen smeden met alle leden van de arbeidersklasse en genoeg kracht op te bouwen om verzet te bieden tegen het burgerlijke blok. Tijdens de staking in de raffinaderijen in 2022 hebben we bijvoorbeeld pamfletten uitgedeeld in de wijk Marais, waarmee we de traditie van Lesbians and Gays Support the Miners, een Britse organisatie die is ontstaan tijdens de mijnstaking van 1984-1985 in het Verenigd Koninkrijk hebben voortgezet.

Die actie zorgde ervoor dat de roze blokken weer opdoken in demonstraties, vooral tijdens de demonstratie tegen de hoge kosten van levensonderhoud en in de protesten tegen de pensioenhervorming. Op het moment dat de regering de pensioenhervorming doorvoerde met behulp van 49.3 [3], zette Les inverti·e·s zich in op het organiseren van een algemene staking. Voor ons was het duidelijk dat de groep zich absoluut niet buiten de arbeidersbeweging mag plaatsen, maar juist als een onderdeel daarvan moet zien.

Daarom is het onze politieke plicht om de staking op te zetten via zelforganisatie, maar ook bijvoorbeeld door onze leden te laten meedoen aan vakbonden en de bestaande structuren van de arbeidersbeweging. We zijn ervan overtuigd dat we als arbeiders deel uitmaken van de klasse van de uitgebuitenen en onderdrukten, of we nu werk hebben of niet, en dat we betrokken zijn bij strijd die verder gaat dan identiteitskwesties. Gemeenschapskwesties staan ook al sinds de oprichting van het collectief centraal in onze strijd. We mengen ons in de strijd door de specifieke onderdrukking die we als LHBTI's ervaren onder de aandacht te brengen. Als we bijvoorbeeld strijden voor betere openbare diensten, brengen we zaken als transities, toegang tot PrEP of kunstmatige inseminatie ter sprake.

Na de gebeurtenissen van 7 oktober hebben we ons duidelijk solidair verklaard met het Palestijnse volk, dat nog steeds lijdt onder de genocide door de koloniale staat Israël. Trouw aan onze internationalistische en marxistische overtuigingen sluiten we ons aan bij de strijd van verschillende internationalistische collectieven. We demonstreren onder het motto: 'Pinkwashing werkt niet, transpédégouines solidair met Palestina!' om te laten zien dat we onze identiteiten niet gebruikt laten worden door Israëlische propaganda. Daarnaast hebben we op de Pont des Arts in Parijs, onder het motto 'In naam van het anti-imperialisme', een actie georganiseerd in reactie op de video's waarop de LHBTI-vlag op de puinhopen van Gaza te zien was. We hebben ook de internationale oproep tot een boycot van Eurovisie, medeplichtig aan de Israëlische pinkwashing, ondertekend, samen met andere internationale LHBTI-organisaties, waaronder Crida LHBTI uit Barcelona.

De kwestie van bewapening heeft ook een centrale rol gespeeld in onze activiteiten. Zo hebben we deelgenomen aan de campagne Stop Arming Israël France en zijn we regelmatig aanwezig bij protesten bij verschillende wapenfabrieken in de regio Parijs. Door al die acties en standpunten hebben we als collectief en als individuen kunnen laten zien dat transpédégouines er niet alleen zijn om mooi te paraderen tijdens Pride, maar dat we ook samenwerken met alle onderdrukten. Ons doel was om duidelijk te maken dat er geen ruimte is voor twijfel als het gaat om onvoorwaardelijke steun aan de Palestijnen.

In een tijd waarin extreemrechtse retoriek steeds vaker opduikt in publieke debatten en er een bondgenootschap is tussen zionistische en extreemrechtse groepen in Frankrijk, heeft het duidelijk maken van die internationalistische en antikolonialistische lijn ons blootgesteld aan extreem gewelddadige retoriek tegen ons. Tegelijkertijd moet worden opgemerkt dat niet de hele antiracistische beweging onze aanwezigheid heeft toegejuicht. Toch zijn onze onwankelbare steun aan het Palestijnse volk en onze praktische betrokkenheid zeer belangrijk geweest om wederzijds vertrouwen op te bouwen, wat essentieel is als we ons willen verzetten tegen de groeiende golf van fascisme.

Onze groep kwam in het kader van de Solidariteitsmars ook in actie tegen de immigratiewet die in 2023 door de Nationale Assemblee werd aangenomen. Die wet maakte de weg vrij voor de jacht op migranten, vooral gericht tegen alleenstaande minderjarigen en migranten zonder papieren. Toen op brute wijze minderjarigen uit de Gaîte Lyrique werden gezet, waren we er om onze solidariteit te tonen en te proberen de operatie tegen te houden. Onze deelname aan de Solidariteitsmars paste in dezelfde strategie om ons aan te sluiten bij alle strijdbewegingen. We worden van alle kanten aangevallen, van de racistische en autoritaire koers van de regering, met haar homofobe en transfobe ministers, tot de afbraak van de openbare diensten. Er is een noodzaak aan waardigheid, en om die te bereiken is het essentieel om de fundamentele band tussen strijdbewegingen te erkennen.

Als migranten worden vervolgd, maken we ons zorgen omdat we tegen hetzelfde kapitalistische systeem strijden dat ook racistisch en homofoob is. Na de Europese verkiezingen en de ontbinding van de Nationale Assemblee door Emmanuel Macron waren we ons bewust van de dreiging van een extreemrechtse regering en van de rampzalige gevolgen die dat zou hebben.

Daarom hebben we meegedaan aan de campagne van het Nouveau Front Populaire, dat linkse politieke partijen en mensen uit het maatschappelijk middenveld samenbracht. Tijdens de verkiezingsperiode hebben we flyers en stickers verspreid in LHBTI-locaties en strategische kiesdistricten waar het risico dat een extreemrechtse kandidaat zou winnen groot was. Het doel was duidelijk: onze antifascistische lijn uit te dragen en onze strijd tegen extreemrechts in al zijn vormen voortzetten, ook al maken verkiezingen geen deel uit van onze politieke strategie. Door onze acties en ons verzet tegen extreemrechts verzetten we ons tegen homonationalisme.

Homonationalisme is een binair discours dat het Westen afschildert als een oase van vrede, als garantie voor beschaving en tolerantie voor iedereen die erbij aansluit, en de niet-westerse wereld als barbaars en vooral diep homofoob. Dat discours gebruikt onze ervaringen om racistisch beleid te rechtvaardigen. Wij laten ons niet misleiden en weigeren de normalisering van racistisch beleid. Onze identiteiten kunnen en moeten dissident zijn om te streven naar een revolutionaire transformatie van de samenleving. Daarom gaan we de straat op en nemen we deel aan alle emancipatorische strijd.

LHBTI cultuur als strijdcultuur

Onze collectieve acties zijn geworteld in de codes en de cultuur van de LHBTI-gemeenschap. We maken ons deze opnieuw eigen als instrumenten voor revolutionaire strijd.

Onze campagnes op sociale media maken gebruik van populaire verwijzingen naar de queer- en popcultuur om politieke boodschappen over te brengen. We spreken de taal van onze gemeenschap om onze ideeën te verspreiden en weigeren dat deze codes worden overgenomen door het kapitalisme of gebruikt in pinkwashing-strategieën. Integendeel, we maken ons ze eigen om de dominante normen te ondermijnen en een radicale queer politieke cultuur tot leven te brengen. Die fusie van queer en communistische esthetiek smeedt de visuele identiteit van Les inverti·e·s en draagt bij aan de opbouw van een blijvend beeld van onze strijd. Zo wilden we bijvoorbeeld, door tijdens de pensioenbeweging een meme te verspreiden met de tekst 'Passief in bed actief op straat' , de homocultuur en de strijdcultuur met elkaar verbinden en een groep LHBTI-mensen bereiken die niet per se bij die tweede betrokken zijn.

Tijdens de demonstraties is de gouden veiligheidskleding een sterk symbool van de groep geworden. Het helpt ons om ons te oriënteren in de menigte, markeert onze collectieve aanwezigheid en nodigt mensen uit om zich bij ons aan te sluiten. De demonstraties bewegen op het ritme van slogans en muziek, waardoor de straat verandert in een politieke en feestelijke plek. Terwijl we lopen, verandert Dalia in antifa en klinken slogans als: De L van LGBT betekent ‘strijd’, de G van LGBT betekent ‘staker’, de B van LGBT betekent ‘blokkade’ en de T van LGBT betekent ‘alles in brand steken’. Bovendien maken onze publieke optredens deel uit van een strategie om mensen te mobiliseren en zoveel mogelijk transpédégouines bij elkaar te brengen. Die strategie werkt, we krijgen steeds meer activisten.

Naast de straat gebruiken we ook feesten als een manier om ons politiek te organiseren. Omdat we vinden dat feesten politiek zijn, zijn onze feesten niet alleen plekken om te socializen, maar ook momenten om mensen politiek bewust te maken. Feesten en dansen zijn niet iets dat erbij komt, maar een belangrijk onderdeel van de strijd. Onze feesten zijn politiek, net zoals onze strijd feestelijk is. Het creëren van radicale en emancipatorische feestruimtes is een absolute noodzaak in een tijd waarin LHBTI-mensen soms verstikt worden door de angst voor een opkomend fascisme.

We creëren banden, ontmoetingsplaatsen en kameraadschap. Daarmee voeren we ook een culturele en ideologische strijd tegen de verspreiding van de reactionaire ideeën die ons verstikken. Kunst is een vorm van expressie om onze verbeelding te ontwikkelen. De dragqueens van Les Inverti·e·s organiseerden onlangs een dragcabaret dat de geschiedenis van de strijd van transpédégouines belichtte, een strijd die gepaard gaat met humor en poëzie. Ook in die ruimtes confronteren we de apolitieke en rechtse LHBTI met andere manieren om transpédégouine te zijn, om zo onze gemeenschap en onze identiteiten levend te houden.

Voor een queer marxisme

Onze groep is gebaseerd op marxistische principes. Dat betekent dat we begrijpen dat de kapitalistische samenleving is gestructureerd door de klassenstrijd en dat die structuur onze identiteiten diepgaand beïnvloedt. Het heteroseksuele gezin is de basiseenheid van het kapitaal, en maakt de reproductie van de arbeidskrachten en daarmee ook van de klassenverhoudingen mogelijk. Het is onze positie ten opzichte van die manier van productie en reproductie die ons tot revolutionaire subjecten maakt. Vanuit deze constatering erkennen we de centrale plaats van LHBTI-personen in de strijd. De systeemmatige onderdrukking waaronder we lijden is intrinsiek verbonden met kapitalistische uitbuiting en is niet een secundaire kwestie die afleidt van de 'echte klassenstrijd'.

Uit die analyse komen de basisprincipes voort van het queer-marxisme dat wij voorstaan: een politiek perspectief dat weigert de klassenstrijd te scheiden van de strijd tegen seksuele en genderonderdrukking. We verwerpen het scheiden van de arbeidersbeweging en de LHBTI-strijd, omdat we weten dat het kapitalisme van onderdrukking gebruikt maakt om revolutionaire krachten te verdelen en te verzwakken. Onze strijd maakt ons deel van de klassenstrijd.

Hierdoor zien we ook dat antifascisme niet zomaar een slogan is, maar van levensbelang. Want waar extreemrechts aan kracht wint, is ons leven hun eerste doelwit. Homofobie en transfobie zijn voor fascisten geen bijzaak maar staan centraal in hun obsessies. Dat zagen we tien jaar geleden al bij de rechtse protesten tegen het homohuwelijk. Hierin kwamen verschillende reactionaire groeperingen samen.

Bovendien streeft het huidige reactionaire discours, in Frankrijk en de rest van de wereld, ertoe een beeld te creëren waarin sprake is van een externe vijand en een interne vijand. Een externe vijand is de migrant of vermeende migrant, iedereen die niet wit genoeg is, die niet voldoende geïntegreerd is, die banden onderhoudt met hun gemeenschap van herkomst en zo een bedreiging zou vormen voor de natie als geheel. Een interne vijand is de transpersoon die te radicaal is, de gek die niet voldoende geassimileerd is, de sekswerker die te strijdvaardig is, de lesbienne die te subversief is.

De retoriek van de interne vijand werd in de jaren zestig al gebruikt om homoseksuelen te discrimineren. Daarom moeten de interne en externe vijanden van het nationale project hun krachten bundelen, zoals we zagen toen jongeren van verschillende etnische achtergronden en LHBTI's zich na de dood van Jean-Marie Le Pen verenigden op de Place de la République in Parijs. Daar heerste, zoals woedende fascisten zeiden, een Algerijnse-queer-sfeer.

Recent zijn verschillende acties succesvol geweest, zoals de stakingen van de vakbonden in openbare ziekenhuizen en de distributiesector, de ecologische strijd tegen de snelweg A69 en de parlementsverkiezingen van afgelopen zomer, waarin we in een paar weken tijd de opmars van extreemrechts, waarvan de overwinning zeker leek, wisten te stoppen. Maar het is niet genoeg om alleen maar tegen iets te strijden, we moeten ook vóór iets strijden, door een werkelijk alternatief voor te stellen. De nationalisten slagen erin mensen te overtuigen omdat ze een concreet, liberaal, racistisch en masculinistisch maatschappijproject hebben.

We moeten het communistische verlangen nieuw leven inblazen. We moeten het belang ervan voor LHBTI's aantonen. We moeten een onvoorwaardelijk inkomen voor iedereen eisen om de uitsluiting van gezinnen, werkers en studenten te bestrijden. We moeten sterke openbare diensten eisen, zodat we kunnen inspelen op specifieke behoeften op het gebied van gezondheidszorg en onderwijs. We moeten pleiten voor een integrale sociale zekerheid die ons in staat stelt om de volledige controle te nemen over onze transitieprocessen, geassisteerde voortplanting, seksuele en geestelijke gezondheid... We moeten een begerenswaardige toekomst voor onszelf ontdekken en in het heden strijden om die te bereiken. Door ons te organiseren als marxistische transpédégouines, brengen we het verband tussen klassenstrijd, gemeenschapsstrijd en internationalisme in de praktijk. We zijn overtuigd dat onze bevrijding alleen kan plaatsvinden in revolutionaire vormen.

Tegenover het kapitalisme en de opkomst van het fascisme is het doel van Les Inverti·e·s om een communistische transpédégouines-samenleving op te bouwen. Dit maatschappijmodel is geen abstract idee, maar een realiteit die we moeten opbouwen door er voor te strijden. Ondanks de angst die extreemrechts ons bezorgt, hebben we ook grote hoop. De hoop om de wereld van morgen op te bouwen, een zonder geweld. Een wereld die we hier en nu beginnen op te bouwen, in onze dagelijkse strijd. We zijn in staat om emancipatorische beelden te creëren, de grenzen van gender en zijn codes te overschrijden en duizenden transpédégouines samen te brengen die een einde willen maken aan het kapitalisme. Dat is onze kracht.

We erkennen de noodzaak om een sterke sociale beweging op te bouwen, een beweging die is gestructureerd rond de eisen van het proletariaat als geheel en niet alleen van het witte deel ervan. Deze sociale beweging moet antikolonialistisch zijn, in solidariteit met de volkeren die strijden tegen imperialisme en bezetting, antifascistisch om de opkomst van reactionaire krachten die ons leven aanvallen tegen te gaan, feministisch en antiracistisch, en fel gekant tegen de door de Franse staat aangewakkerde systemische islamofobie, tegen het politiegeweld dat de volkswijken treft, voor de rechten van werkers, zonder onderscheid naar geslacht, ras of administratieve status, voor een steeds noodzakelijker ecosocialisme.

Deze beweging moet het verlangen naar communisme in onze gemeenschappen aanwakkeren, door concreet te laten zien dat dit politieke project niet enkel verenigbaar is met de LHBTI-strijd, maar er zelfs een voorwaarde voor is. We zijn ons er terdege van bewust dat het communisme niet om de hoek ligt, maar in deze donkere tijden is het essentieel om mensen te laten zien dat het mogelijk is om ons collectief te organiseren, hoop te hebben en te strijden om die hoop levend te houden. We willen mensen een organisatorisch kader bieden dat hen in staat stelt andere manieren te ontdekken om met elkaar en met de gemeenschap om te gaan, waardoor we dagelijks vorm kunnen geven aan de samenleving die we willen opbouwen. We kunnen het ons niet veroorloven om slechts een handjevol activisten en militanten te zijn, we moeten mensen overtuigen om in actie te komen. En dat betekent dat we open en aantrekkelijke ruimtes moeten creëren waarin we allemaal kunnen strijden voor een waardig leven.

Les Inverti·e·s is een strijdbare groep van marxistische transpédégouines in Frankrijk.

Noten

1. De Franse uitdrukking 'transpédégouines' betekent letterlijk vertaald 'transgenders, homo's en lesbiennes'.

2. Als de auteurs het hebben over de Mpox-epidemie, bedoelen ze apenpokkenepidemie, die na de covid19-pandemie tussen juli 2022 en mei 2023 als een internationale gezondheidscrisis werd gezien.

3. Artikel 49.3 van de Franse grondwet roept een uitzondering op de parlementaire soevereiniteit in, waardoor de regering, op het gebied van de begroting of begrotingswetten voor de sociale zekerheid, een wet kan aannemen zonder de stemming van de Nationale Assemblee.

Dit artikel stond op Viento Sur. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.