‘Kom je naar onze zomeruniversiteit?’ ‘Nee, dit jaar kan ik niet. Maar ik heb het aan mijn vrienden doorgegeven en een aantal van hen is geïnteresseerd.’

De laatste bus staat klaar op de parkeerplaats van het kamp. Jongeren, van wie de meesten elkaar een week geleden nog niet kenden, wisselen telefoonnummers en sociale media-accounts uit en omhelzen elkaar. Hier en daar vloeien tranen, alsof ze de regenbuien die de week hebben gekenmerkt willen verlengen.

Op 26 juli kwam de 40ste editie van het antikapitalistische Internationale Jongerenkamp ten einde. Het bracht bijna 300 jongeren samen onder de Belgische regen, een stijging van 30 procent ten opzichte van vorig jaar. De 300 deelnemers kwamen uit 29 landen, de kameraden die op het laatste moment hun deelname moesten annuleren vanwege visumproblemen niet meegerekend.

Dit succes weerspiegelt de nieuwe dynamiek in sommige delen van de Vierde Internationale (FI), die, hoewel de meeste veel kleiner zijn dan in hun hoogtijdagen na 1968, opnieuw veel jonge mensen aantrekken die graag een antwoord willen organiseren op de fascistische dreiging, de vernietiging van onze zwaarbevochten sociale rechten, de heropleving van racistisch en seksistisch geweld en de klimaatchaos. Gauche Anticapitaliste, de Belgische afdeling van de FI, is een goed voorbeeld: in slechts enkele jaren tijd heeft die organisatie haar jongerenafdeling opnieuw opgebouwd, 2 procent van de stemmen behaald bij de Europese verkiezingen en is ze een van de drijvende krachten geworden achter de sociale beweging die zich verzet tegen de nieuwe federale regering onder leiding van extreemrechts. Het was dan ook niet meer dan logisch dat ze de Franse afdeling zou opvolgen als gastvrouw van het kamp.

Discussies geworteld in actuele strijdpunten

De urgente kwesties die door de aanhoudende crises aan de orde werden gesteld, kwamen tot uiting in het programma en in onze debatten. Voor het eerst begon de week met een dag gewijd aan antiracisme. Maar ook in de dagen daarna bleef dat onderwerp aandacht krijgen, met meerdere momenten gewijd aan de autonome expressie van mensen die te maken hebben met racisme: een commissie die drie keer bijeenkwam tijdens de week, niet-gemengde workshops, een speciaal avondevenement...

Antifascisme was ook een veelvoorkomend thema. Verschillende plenaire educatieve sessies (die over antifascisme en internationalisme natuurlijk, maar ook die over feminisme en de LHBTI+-strijd, en die over antiracisme) besteedden veel tijd aan het analyseren van extreemrechts wereldwijd en het zoeken naar een strategie om extreemrechts te bestrijden. De antifascistische commissie, die gedurende de week verschillende keren bijeenkwam, bood de gelegenheid om een boodschap van solidariteit te sturen naar alle antifascistische activisten die te maken hebben met onderdrukking, van de 6 van Zaragoza tot Maja, een Duitse activiste die in Hongarije gevangen zit, tot de Franse antifascistische groep Jeune Garde.

Het verzet tegen het reactionaire offensief tegen transgenders nam ook een groot deel van de discussies in beslag, evenals de arbeidsstrijd in het licht van de intensivering van studentenarbeid en de precaire situatie van jongeren in onze verschillende landen. Om die reden werd er een nieuwe dag over werk en vakbondswerk aan het kamp toegevoegd.

Maar de achtergrond van dit kamp was helaas oorlog en de barbarij van het imperialisme. Het westerse imperialisme natuurlijk, dat zijn genocide in Palestina voortzet, ondanks de aanhoudende wereldwijde solidariteitsbeweging – een beweging die alomtegenwoordig bleef in de discussies. Maar ook alle andere vormen van imperialisme, waaronder het Russische imperialisme, dat zijn koloniale oorlog in Oekraïne voortzet en de Europese mogendheden een voorwendsel geeft om hardnekkig te militariseren.

Hoe kunnen we de noodzakelijke afwijzing van de verschillende herbewapeningsplannen, de voortzetting van onze historische strijd tegen de NAVO en de solidariteit met volkeren die een gewapende strijd voeren, zoals het Oekraïense volk, onder woorden brengen? Die reflectie, die centraal stond op het laatste Wereldcongres van de Vierde Internationale, maakte onvermijdelijk deel uit van de discussies op het kamp – solidariteit met de uitgebuitenen en onderdrukten van alle landen en de weigering om het ene imperialisme boven het andere te verkiezen als principes die door iedereen worden gedeeld.

Een Europees kamp, een wereldwijde strijd

Wat deze debatten een nieuwe dimensie gaf, was natuurlijk de uitzonderlijk grote aanwezigheid – naast de gebruikelijke West-Europese landen – van gasten uit andere delen van de wereld, met name Latijns-Amerika en Oost-Europa. Die nieuwe ontwikkeling weerspiegelt ook de evolutie van de Vierde Internationale, waarvan de grootste afdelingen zich nu in het Zuiden bevinden. Dat feit heeft aanleiding gegeven tot nadenken over de definitie van dit kamp, dat weliswaar 'internationaal' is in die zin dat het verschillende naties samenbrengt en altijd gasten uit andere continenten heeft verwelkomd, maar historisch gezien in Europa wordt georganiseerd door de jongerenafdelingen van de Europese afdelingen van de Internationale.

Hoewel het duidelijk onmogelijk lijkt om een wereldwijd kamp te organiseren waaraan jongeren uit alle landen onder dezelfde voorwaarden kunnen deelnemen, blijft de vraag open hoe we met deze nieuwe situatie rekening kunnen houden: kunnen we niet-Europese organisaties meer betrekken bij de politieke voorbereiding van toekomstige edities? Kunnen we de ervaring van deze Europese kampen gebruiken om ze in andere delen van de wereld te repliceren?

Warm water, geluidsinstallatie en geïrriteerde buren

Afgezien van de debatten is het kamp echter ook een unieke menselijke ervaring vol verrassingen – vooral als je de technische uitdaging aangaat om het te organiseren op een volledig leeg veld. We moesten het hoofd bieden aan een aantal onvoorziene gebeurtenissen, zoals de levering van het eten dat vijf dagen te laat kwam, de douches die met een doorgebrande zekering werden geleverd en de elektrische generator die onderweg moest worden vervangen. Maar met onze Deense elektricien, Zwitserse chauffeurs en geïmproviseerde Spaanse en Catalaanse geluidstechnici hadden we geen tekort aan middelen. Alle bedrijven waarmee we op de een of andere manier moesten samenwerken, stelden ons voor een nieuwe uitdaging; en we zijn al die uitdagingen aangegaan door middel van democratisch zelfbeheer. Daaruit kun je zelf je politieke conclusies trekken.

Laten we nu vechten

Als jonge revolutionaire activisten is een week als deze altijd emotioneel geladen voor ons. En de terugval kan soms moeilijk zijn. Het is hartverscheurend om die bussen te zien vertrekken, vol met kameraden die we – voor het grootste deel – een jaar lang niet meer zullen zien. En na dit alles is het nooit gemakkelijk om terug te keren naar onze uitbuitende banen, naar onze families voor wie we onze seksuele geaardheid verbergen, of naar onze universiteiten die de politie bellen zodra we iets te luidruchtig zijn. Een week lang hebben we samen gedroomd van een wereld zonder grenzen, hiërarchie of onderdrukking en nu moeten we snel terugkeren naar de realiteit. Maar de tederheid van volkeren is niet alleen een ver ideaal: het is ons wapen.

Internationale solidariteit heeft Viktor Orbán zojuist een grote klap toegebracht door Pride in Boedapest mogelijk te maken. Internationale solidariteit heeft eindelijk de vrijlating van Georges Ibrahim Abdallah veiliggesteld. Internationale solidariteit begint het Israëlische regime, dat nog steeds even gewelddadig is maar steeds meer in het nauw wordt gedreven, te isoleren. Vroeg of laat zal ze alle reactionairen, macho's, politieagenten, bankiers, landeigenaren, oliemagnaten, techgoeroes, zionistische kolonisten, fascistische wannabes en echte dictators verslaan. Tot die tijd zal geen enkele grens ons ervan weerhouden om zij aan zij te strijden.

Foto ACR: Workshop over doelgroepgerichte zorg voor transjongeren in de gezondheidszorg.

Dit artikel is geschreven door het organisatiecomité van het kamp: Léonard Brice, Lucie Choquet, Elena Fernández-Fernández, Léa Maucourt, Denis Verstraetenen en stond op International Viewpoint. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.