Wat zou u ervan denken als uw regering een wet uitvaardigde waardoor u alleen nog een huis kunt kopen als u het geld cash op tafel kunt leggen? Onzin, zou u zeggen, dan zouden alleen de zeer gefortuneerden nog een huis kunnen kopen, de meeste stervelingen moeten daarvoor lenen en de lening over jaren afbetalen. Of hoe zouden ondernemers het vinden als ze geen beroep mochten doen op banken of financiële markten, en nieuwe investeringen alleen met opgepotte winsten konden financieren?  De dood van de onderneming, meneer, wie vindt dergelijke lulkoek uit!

Nochtans is deze lulkoek van toepassing op overheden in de Europese Unie. Krasser nog: ongeveer al deze overheden, of ze nu liberaal, christendemocratisch of sociaaldemocratisch geleid werden,  hebben de lulkoek zelf goedgekeurd!! En heel binnenkort willen ze dit in nieuwe Europees wetgeving vastleggen.

U weet niet waarover dit gaat? Dat is normaal, want uw ­ nationale of Europese ­ politieke ‘vertegenwoordigers’ hebben hierover achter uw rug beslist, en zijn niet van plan de burgers erbij te betrekken als ze de lulkoek tot Europese wet verheffen.

Waarover gaat dit dan?

Begrotingsverdrag

In maart 2012 ondertekenden 25 landen van de Europese Unie een overeenkomst die op 1 januari 2013 van kracht werd. De overeenkomst is bekend als het ‘Begrotingsverdrag’ 1) en legt draconische beperkingen op aan de overheidsfinanciën, zowel op nationaal, regionaal als gemeentelijk vlak. Staatsschulden moeten volgens een opgelegd stramien dalen (schulden hoger dan 60% van het BBP moeten op een termijn van 20 jaar verdwijnen) en begrotingen moeten in evenwicht zijn of een overschot vertonen 2); de eis van een begrotingsevenwicht wordt de ‘gouden regel’ genoemd. Men zal zich herinneren dat er met het oog op de invoering van de euro geëist werd dat begrotingen hoogstens 3% in het rood gaan (het Stabiliteitspact). De 0,50%-grens van het Begrotingsverdrag gaat dus nog een heel stuk verder; bovendien moest deze ‘gouden regel’  worden opgenomen in het nationaal recht van de lidstaten, bij voorkeur in de grondwet.

Begroting in evenwicht, evenwichtig idee?

Wie zich zonder veel nadenken op sleeptouw laat nemen door de ideologen van de minimale staat zal begrotingsevenwicht misschien een evidentie vinden; is het niet voldoende benadrukt door experts dat tekorten schulden betekenen, dus staatsleningen, intresten die u en ik en onze kinderen moeten betalen? En ‘evenwicht’ is toch te allen tijde en overal een behartenswaardig ideaal? Maar waarom zou dit argument alleen voor overheden van toepassing zijn?