9 May 2021

We moeten niet betalen voor deze crisis

Er is een sociaal akkoord. Nederland is gered! In tegenstelling tot de Fransen hebben wij het hoofd koel gehouden. 17 procent van de leden heeft in het FNV- referendum gestemd, waarvan 94 procent ja. In het stemadvies had de FNV opgenomen dat een ja- stem, ook een 'ja' was voor handhaving van de AOW- leeftijd op 65 jaar. Een nee- stem zou de crisis verergeren en werkgevers en kabinet een vrijbrief geven hun gang te gaan.

Degenen die het in Nederland voor het zeggen hebben stralen het rotsvaste vertrouwen uit dat "we het met zijn allen de goede kant opgaan".

De AEX is over het dieptepunt heen. De eerste banken maken weer zwarte cijfers bekend. Bij bedrijven die slechte kwartaalresultaten hebben straalt de CEO een en al optimisme uit. Natuurlijk zijn er nog wat problemen. Vooral uitzendkrachten hebben hun baan verloren, jongeren zonder opleiding komen moeilijk aan de slag. Er ligt nog een vuiltje over de verhoging van de AOW leeftijd. We weten allemaal dat dit nodig is en we lossen het wel op een sociale manier op In het najaar in goed overleg. Dit is het beeld dat zorgvuldig wordt opgebouwd.

Angst om te verliezen.
Daar tegenover zien we voorbeelden van actiebereidheid gebaseerd op het grote gevoel van onrechtvaardigheid over hoe de gevolgen van de crisis op de gewone werkende mensen wordt afgewenteld. Op Schiphol staakten de schoonmakers voor een reiskostenvergoeding, meer werkzekerheid en loonsverbetering. Ze haalden een prima resultaat. En dat voor een groep die over het algemeen wordt afgeschilderd als zwak op de arbeidsmarkt en slecht georganiseerd.

Daarnaast de afkeuring van het CAO akkoord bij de TNT met daarin opgenomen 15 procent loonsverlaging. Mensen accepteren niet dat TNT postbedrijven in bijvoorbeeld Duitsland koopt en onder de daar afgesproken CAO gaat werken. Postbodes willen niet dat hun lonen verlaagd zodat TNT kan concurreren met gelijksoortige bedrijven in Nederland.

Als de leiding van de vakbeweging een beter besef had van de ernst van de crisis en meer vertrouwen had gehad in de actiebereid van haar leden dan had ze geen akkoord moeten sluiten. Dat was de beste basis geweest om te bouwen aan een sterke beweging tegen de gevolgen van de crisis. Dan had de bond een duidelijk verhaal gehad, gebaseerd op de breed gevoelde gedachte dat wij niet horen te betalen voor deze crisis. Nu hebben we een sociaal akkoord dat op de belangrijkste punten voor twee kanten uitlegbaar is. Zowel op het punt van de loonmatiging, als over de verhoging van de AOW leeftijd.

De letterlijke afspraak is dat het kabinet het principebesluit over de verhoging van de AOW leeftijd naar 67 jaar genomen heeft, maar tegelijk krijgt de SER tot oktober de tijd alternatieve bezuinigingen te bedenken. De werkgevers hebben direct alle FNV- voorstellen afgeschoten. Hoe hoog zal de prijs zijn die we in het najaar opnieuw gaan betalen voor handhaving van de AOW leeftijd? De looneis van 2010, verdergaande fiscalisering van de pensioenen, verlies van (zeggenschap over) vrije dagen? Ook een soort flexibilisering van de AOW leeftijd is mogelijk. Inleveren en de rust garanderen zijn de middelen die de vakbeweging vanouds in de aanbieding heeft. Jongerius is de nieuwe sterke man die dit centraal regelt.

De looneis van 2009 zijn we al kwijt door dit akkoord, al houdt FNV Bondgenoten nog steeds dapper vast aan 3,5 procent. De werkgevers en ook de VNG willen de nul lijn. De mist van het sociaal akkoord, de mythe van 'werk boven inkomen' en 'er samen uit moeten komen' maakt het lastig in actie te komen op bedrijven waar nog wel wat te halen valt. De angst om te verliezen als je opvalt, als je in actie komt wordt er door versterkt.

Beschavingsoffensief
De FNV blijft afwachtend over hoe we ons hard gaan maken voor de handhaving van die 65 jaar. Minister Donner neemt al positie in en voelt er weinig voor om mensen met zware beroepen te ontzien. Tijdens de jaarlijkse Netspar lezingen maakte de CDA bewindsman duidelijk dat mensen met werk dat niet een heel arbeidzaam leven is vol te houden, tijdig wisselen van baan. Post rondbrengen zeker? Tegen dit soort onzinnige redeneringen is geen kruid gewassen. Wat moeten we dan met een in de FNV ingestelde werkgroep die redelijke, aanvaardbare alternatieven uitwerkt en presenteert op het FNV congres? Er wordt volop gelobbyd, maar een actie plan is er nog niet. Terwijl je op vingers na kan tellen dat overleg, met deze minister, vast gaat lopen. Er moet snel een FNV breed actiecomité komen dat een campagne start waarbij alles uit de kast gehaald wordt om deze maatregel te keren en er niets voor in te leveren. Er zijn goed argumenten, ook voor jongeren, de leeftijd op 65 te houden. Het is een politieke keuze. Laten we de rijken in het geld zwemmen door ze over hun top inkomen weinig belasting te laten betalen, subsidiëren we de banken via hypotheekrenteaftrek, of gunnen we iedereen het recht om vanaf zijn 65e niet meer te hoeven werken voor een redelijk inkomen. We hebben allemaal meer kans om 65 dan om miljonair te worden.

Die campagne moet gekoppeld worden aan de acties die voor loonsverbetering en werkgelegenheid gaan plaatsvinden. Al lijkt het voorlopig rustig op het front van massa ontslagen door de afspraken rondom deeltijd WW en de stille afvloeiing van de flexibele schil rondom bedrijven. Maatgevend is het akkoord dat bij Hoogovens is afgesloten. Het is niet veel, maar genoeg om voor een jaar de rust in de tent te houden. Er komen nog belangrijke CAO onderhandelingen, zoals de bouw en de gemeenten. Vooral in de bouw is er de mogelijkheid een link te leggen naar de discussie over de AOW leeftijd. In die sector zien jongeren direct met welke klachten oudere werknemers te maken hebben.
Ten tweede moet de campagne ingebed zijn in het verhaal dat wij niet moeten betalen voor deze crisis. Het is geen verhaal van vrije keuze zoals vooral D'66 en Groen Links de zaken voorstellen. Wie door wil werken na 65 jaar kan dat, maar slechts een minderheid wil het als ze eenmaal 65 zijn. Volgens voorspellingen van het CPB stijgt het percentage betaald werkenden 55 tot 65 jarigen van 48 procent in 2008 naar meer dan 60 procent in 2020. Moeten we ook nog plek vinden voor de werkloze jongeren van nu. Zelfs met handhaving van de AOW leeftijd op 65 jaar, heeft Nederland meer dan genoeg werkkracht.

Als we de rijken van nu laten betalen, heeft de volgende generatie geen probleem. De afgelopen jaren zijn juist de belastingen op topinkomens en vermogens omlaag gegaan. Dit vrije markt denken heeft ons niet van een economische crisis gered, integendeel het heeft haar zwaarder gemaakt dan ooit tevoren. Herinvoering van de 72 procent belastingschijf voor al het inkomen boven de 175.000 euro. Invoering van een vermogensheffing van 2 procent per jaar op het vermogen boven 1 miljoen. Hypotheekaftrek afschaffen voor hypotheken boven de 350.000 europ.

Zo'n beschavingsoffensief vanuit de vakbeweging is hard nodig om de discussie de goede kant op te krijgen. Het AOW verhaal, is een verhaal van overhevelen van geld voor sociale voorzieningen naar werkgevers, naar winsten. Het is onderdeel van de Lissabon agenda. Het gevecht tegen verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd wordt ook in andere Europese landen gevoerd. Rond de Europese verkiezingen zijn er volop mogelijkheden om tot een gezamenlijk Europees vakbondsoffensief te komen. Zeker nu ook de Europese vakbeweging er na een aantal uitspraken van het Europese hof achter komt dat vrije markt het vogelvrij verklaren van werknemers rechten betekent.

Europa.
Binnen Europa is het beeld heel wisselend wat betreft de strijd tegen de gevolgen van de crisis. Bekend positieve voorbeeld is Frankrijk met demonstraties van miljoenen mensen. Al vinden vooral de kritische vakbondsleden dat de landelijke vakbondsleidingen het verzet nog te weinig coõrdineren en bundelen. Hopelijk is de gezamenlijk 1 mei demonstratie daar een goede start voor geweest. Ook in landen als Griekenland, IJsland, Ierland vinden flinke mobilisaties plaats. Deze landen worden dan ook hard getroffen.
In Frankrijk zijn de werknemers van een toeleveringsbedrijf van Ford er na een vasthoudende strijd erin geslaagd het bedrijf open te houden en alle arbeidsplaatsen te handhaven.
Duitsland, België en Denemarken lijkt het ook een kwestie van pappen en nathouden totdat de verkiezingen geweest zijn. Daar zijn het net als in Nederland politieke overwegingen (behoud van zittende regeringscoalities) die de confrontatie uitstellen. In Duistland zijn wel mobilisaties geweest van ATTAC tegen de crisis waar veel vakbondsgroepen zich bij hebben aangesloten mede uit onvrede van het uitblijven van activiteiten van de vakbonden.
Het meest dramatisch is de toestand in Engelland. De meeste bonden lijken daar hun mobilisatie kracht verloren te hebben. Niet allen de wurgwetten uit de tijd van Thatcher spelen een rol. Maar ook de houding om alles maar goed te vinden wat de huidige Labour regering doet en het deze niet al te moeilijk te maken met sociale onrust. Loonsverlaging van 10 to 15 procent worden geaccepteerd. Men wast zijn handen in onschuld bij ontslagen van uitzendkrachten. Toch zijn er ook goede voorbeelden zoals een bond als Unite en RMT, een bond uit de transport sector die een anti EU campagne steunt.: http://www.no2eu.com
De Europese vakbeweging zelf doet voor het eerst sinds lange tijd weer regelmatig aan mobilisaties. Ze moet ook wel, er valt niet te praten met Brussel. Steeds meer worden onze rechten afgebroken. Er wordt onderhandeld en gelobbyd namens miljoenen leden. Het wordt tijd om die miljoenen leden rechtstreeks en op hun manier aan de onderhandelingen deel te laten nemen. Laten wij het gevechtsterrein kiezen: de straat op. Daar willen de machthebbers ons het liefst niet hebben.

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Vul de tekens uit bovenstaande afbeelding in.

Reageren