In zijn obsessie om de verloren grootheid van het Amerikaanse imperium te herstellen, heeft Donald Trump, met zijn slogan Make America Great Again (MAGA), zich als voornaamste doel gesteld de Monroe-doctrine – bekend om zijn 'Amerika voor de Amerikanen' – nieuw leven in te blazen. Die veranderde, onder het mom van de verdediging van de onafhankelijkheid van naties, in een bewust beleid om Latijns-Amerika tot de achtertuin van Washington te maken.

In dit verband hebben we de dreigementen aan het adres van Panama gezien om de controle over het Kanaal veilig te stellen; de invoerheffingen op Brazilië om te proberen in te grijpen in het rechtssysteem van dat land; de inmenging in de Argentijnse verkiezingen, waarbij financiële steun aan een land dat op de rand van faillissement stond, afhankelijk werd gesteld van de overwinning van zijn bondgenoot Javier Milei; de bombardementen op Venezuela en de ontvoering van de president, Nicolás Maduro en van Cilia Flores; en het doel, zo begeerd door de Amerikaanse imperiale politiek, om Cuba in te nemen.

In feite hebben talrijke Amerikaanse presidenten door de geschiedenis heen de Monroe-doctrine geactualiseerd met verschillende toevoegingen, bekend als corollaria. Misschien wel de belangrijkste daarvan is die van Theodore Roosevelt (1901-1909), die de leus van de Grote Knuppel overnam, gebaseerd op een Afrikaans gezegde dat luidde: 'Spreek zacht en draag een grote knuppel; dan kom je ver'. En of hij ver kwam: Roosevelt zou de vader van het Amerikaanse imperialisme worden en een buitenlands beleid van wereldpolitie in dienst van zijn imperiale belangen inluiden. In de stijl van zijn zo aanbeden Roosevelt wil Trump de schaduw van die grote knuppel over Latijns-Amerika nieuw leven inblazen en uitbreiden door zijn eigen corollarium op de Monroe-doctrine te creëren. Maar zonder zacht te spreken: hij geeft de voorkeur aan zijn traditionele houding van New Yorkse vastgoedbullebak.

Hier wordt Cuba een fundamenteel symbolisch element om de imperiale politiek van het Trump-corollarium te bekronen. Het eiland leeft al meer dan zes decennia onder een eenzijdig opgelegde economische, commerciële en financiële blokkade, zonder steun van de Verenigde Naties, en die in strijd is met de beginselen van soevereine gelijkheid van staten, niet-inmenging in interne aangelegenheden en het verbod op het gebruik van dwangmaatregelen, zoals vastgelegd in het Handvest van de Verenigde Naties. Het is een van de langstdurende en ernstigste voorbeelden van systematische inmenging tegen een soevereine staat.

Dat beleid van agressie tegen het Cubaanse volk wordt nu nog wordt verergerd door het uitvoeringsbesluit van 29 januari 2026 van Donald Trump, waarin een 'nationale noodtoestand' met betrekking tot Cuba wordt afgekondigd en de Cubaanse regering eenzijdig wordt bestempeld als een 'ongebruikelijke en buitengewone bedreiging' voor zijn nationale veiligheid en zijn buitenlands beleid. Hij gebruikt die verklaring als juridische basis om de economische dwangmaatregelen uit te breiden en te verscherpen door een tariefsysteem in te voeren waarmee elk land dat direct of indirect olie aan Cuba verkoopt of levert, kan worden gechanteerd.

Het doel is duidelijk: het Cubaanse volk definitief verstikken. Een middeleeuwse belegering die bedoeld is om de gehavende economie van het eiland te wurgen, de ineenstorting van het energiesysteem te veroorzaken, interne destabilisatie aan te moedigen, een humanitaire crisis te ontketenen en een interventie te rechtvaardigen die bedoeld is om politieke verandering af te dwingen. Het maakt niet uit hoeveel Cubaanse levens deze macabere Trump-strategie kost. Want het omverwerpen van het Cubaanse regime, hetzij door een gewelddadige omwenteling, hetzij via onderhandelingen die uitmonden in onderwerping, zoals in Venezuela is gebeurd, zou een mooie trofee kunnen zijn in de aanloop naar tussentijdse verkiezingen die voor de Republikeinen moeilijk zullen worden.

Gezien de echte strategie van de imperiale shock waarmee Trump de wereld lijkt te schudden, is het urgenter dan ooit om de vlag van het strijdbare internationalisme te hijsen en luid en duidelijk te zeggen: Cuba staat niet alleen! Want door Cuba te verdedigen, betuigen we niet alleen onze solidariteit met een volk dat al decennia lang lijdt onder de gevolgen van een criminele blokkade, maar bieden we ook weerstand aan het brute imperialisme van Trump.

Daarom zetten we ons bij Anticapitalistas in om op gezamenlijke wijze verschillende internationalistische initiatieven te stimuleren, zoals de demonstratie van 28 maart tegen oorlog en imperialisme of de campagne Rumbo a Cuba, die donderdag 19 maart werd gepresenteerd voor de deur van het Congres van Afgevaardigden. Het initiatief Rumbo a Cuba wordt gedragen door meer dan twintig sociale en politieke organisaties uit verschillende hoeken, zoals Ecologistas en Acción, Ecooo Revolución Solar, Open Arms, Asociación Amal Esperanza, Rumbo a Gaza, Podemos, Izquierda Unida, PCE, Adelante Andalucía, Anticapitalistas, de CUP, Compromís, Bildu en Comuns, onder andere, om de economische, commerciële en financiële blokkade van de VS tegen Cuba aan de kaak te stellen en de onmiddellijke, volledige en onvoorwaardelijke opheffing ervan te eisen.

Rumbo a Cuba wil een politieke campagne zijn tegen de blokkade door middel van een tocht over de Atlantische Oceaan van Barcelona naar Havana, met verschillende tussenstops in havens van de staat om openbare acties van internationale solidariteit te organiseren. Maar het wil ook een instrument van praktische solidariteit zijn, door de aankoop en het transport van fotovoltaïsche apparatuur die helpt om de energieonafhankelijkheid van het Kinderziekenhuis Juan Manuel Márquez in Havana te bevorderen. Het gaat er uiteindelijk om een klein deel van de internationalistische solidariteit die het Cubaanse gezondheidszorgsysteem sinds de revolutie tot op de dag van vandaag heeft getoond, terug te geven.

Bovendien willen we deze campagne voeren met de impuls van de mobilisatie en de zelforganisatie van het volk als enige energie om onze doelen te bereiken. Daarom moedigen we aan om mee te werken aan de campagne door financieel bij te dragen op rumboacuba.org, zodat we naar Havana kunnen vertrekken, openbare solidariteitsacties met Cuba kunnen organiseren en in actie kunnen komen tegen het Trump-imperialisme. Tegenover een Trumpisme dat het recht op verovering van Latijns-Amerika wil herstellen en het lijden van de volkeren tot verkiezingsmateriaal wil maken, is het verdedigen van Cuba vandaag de dag een fundamentele democratische, anti-imperialistische en internationalistische strijd. Daarom is Rumbo a Cuba niet alleen een solidariteitscampagne: het is ook een concrete vorm van ongehoorzaamheid tegen de blokkade, een inzet om banden tussen volkeren te smeden en een krachtige politieke verklaring tegen het Trump-imperialisme.

Voor meer informatie en om mee te werken aan de campagne: rumboacuba.org

Miguel Urbán is een activist en lid van Anticapitalistas, onze zusterorganisatie in de Spaanse staat. Hij was mede-oprichter van Podemos. Hij is lid geweest van het Europees Parlement. Van 2015 tot 2020 voor Podemos, en daarna tot 2024 voor Anticapitalistas.

Dit artikel stond op Viento Sur. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.