Bijeen in Porto Alegre – een stad die symbool staat voor internationale strijd, rijk aan belangrijke tradities en democratische aspiraties – vieren duizenden activisten uit meer dan veertig landen van de vijf continenten onze eenheid in diversiteit, in een poging om de organisatie van het verzet en de strijd tegen de verschillende vormen van fascisme, extreemrechts en imperialisme in zijn meest agressieve fase vooruit te helpen.

In dezelfde week vond de karavaan Nuestra América naar Cuba plaats; meer dan een miljoen mensen gingen in Argentinië de straat op om te strijden voor het behoud van de herinnering [aan de misdaden van de dictatuur, red] en tegen Milei; honderdduizenden namen deel aan de antifascistische mobilisatie in het Verenigd Koninkrijk en, bovenal, aan de grote en historische 'No Kings'-demonstratie in de Verenigde Staten, waar miljoenen Amerikanen in honderden steden bijeenkwamen en Trump opnieuw tot vijand van de mensheid verklaarden.

Het kapitalistisch-imperialistische systeem maakt een diepe crisis door en een uitgesproken economische, sociale en morele neergang. Het antwoord van de imperialistische mogendheden op die neergang was het overal bevorderen van het fascisme, het opleggen van neoliberale beleidsmaatregelen, militaire agressie tegen de zwakkere naties en hun herkolonisatie.

In elk land nemen de fascistische en neoliberale bedreigingen specifieke vormen aan, maar ze hebben gemeenschappelijke kenmerken: de afschaffing van democratische vrijheden, de vernietiging van arbeidsrechten, de toename van structurele werkloosheid, de ontmanteling van de sociale zekerheid, de onderdrukking van vakbonden en volksorganisaties, de privatisering van openbare diensten, ‘bezuinigingsmaatregelen’ die alle sociale investeringen schrappen, het ontkennen van wetenschappelijke feiten en klimaatverandering, de onteigening van boeren ten gunste van de agro-industrie, de gedwongen verplaatsing van inheemse volkeren om ongebreidelde grondstofwinning te bevorderen, uiterst restrictief migratiebeleid en een sterke stijging van de militaire uitgaven.

Extreemrechtse en neofascistische krachten zijn bezig met een breed offensief, waarbij ze de onvrede over de rampzalige gevolgen van het neoliberalisme gebruiken om hun beleid te versnellen. Net als bij het klassieke fascisme proberen ze die onvrede te richten tegen onderdrukte en kansarme groepen: migranten, vrouwen, LHBTQ-mensen, begunstigden van inclusieprogramma’s, mensen die op basis van hun afkomst worden gediscrimineerd, en nationale of religieuze minderheden. Toenemend nationalisme, racisme, xenofobie, seksisme, anti-LHBTQI+-haat, het aanzetten tot haat en de normalisering van wreedheid gaan in elke fase gepaard met de opmars van extreemrechts, afhankelijk van de specifieke kenmerken van elk land.

De wil om rijkdom in handen van het kapitaal te concentreren en het ongebreidelde streven naar maximale winst dat ten grondslag ligt aan het beleid van extreemrechts, komen ook tot uiting in de intensivering van imperialistische agressie die erop gericht is hulpbronnen te monopoliseren en bevolkingen uit te buiten.

Het imperialisme wordt steeds losbandiger, agressiever en oorlogszuchtiger. Het schendt het internationaal recht, het Handvest van de Verenigde Naties en het zelfbeschikkingsrecht van volkeren. Het legt sancties op, valt landen aan en bombardeert hen die zich niet aan zijn dictaten onderwerpen. Het ontvoert en vermoordt staatshoofden.

Dat gaat gepaard met het voortbestaan van koloniale situaties die, in het geval van Palestina, de vorm aannemen van een expliciete genocide in Gaza, georkestreerd door de zionistische staat Israël, onvoorwaardelijk gesteund door de Verenigde Staten, met de medeplichtigheid van andere imperialistische landen. Bovendien is Israël onlangs Libanon binnengevallen en heeft het het land op criminele wijze gebombardeerd, en heeft het verklaard van plan te zijn het zuiden van het land te annexeren.

Wij strijden tegen alle vormen van imperialisme en steunen de strijd van de volkeren voor hun zelfbeschikking, met alle nodige middelen.

Extreemrechtse krachten smeden, naast hun medeplichtigheid aan de genocidale regering van Netanyahu, internationale banden, organiseren congressen, denktanks, gezamenlijke verklaringen, wederzijdse steun in verkiezingsprocessen, evenals propaganda- en desinformatieprogramma’s. Ze genieten ook de directe (of indirecte) steun van grote technologiebedrijven, waardoor regeringen die zich tegen het imperialisme verzetten worden gedestabiliseerd en reactionaire propaganda in de digitale ruimte wordt versterkt.

De krachten die de opkomst van extreemrechts bestrijden zijn divers en hebben verschillende analyses, strategieën, tactieken, programma's en alliantiebeleid. De ervaring leert ons dat het, ondanks die verschillen, essentieel is om een gezamenlijke strijd tegen onze vijanden te voeren. Die samenwerking moet alle krachten omvatten die bereid zijn om de arbeidersklasse, de boeren, de migranten, de vrouwen, de LHBTQ-gemeenschap, mensen van kleur, onderdrukte nationale of religieuze minderheden en inheemse volkeren te verdedigen; om de natuur te verdedigen tegen de ecocide van het kapitalisme; om imperialistische en koloniale agressie te bestrijden, ongeacht de herkomst ervan; om te strijden voor de afschaffing van de NAVO; en om de strijd van de volkeren en regeringen die weerstand bieden te steunen. Het is dringend noodzakelijk om analyses te delen, banden te versterken en concrete acties te ondernemen.

Naast het verzet tegen fascisme en imperialisme streven we er ook naar de basis te leggen om vooruitgang te boeken vanuit overeenstemming over centrale en verbindende kwesties. Om autoritarisme te bestrijden is het noodzakelijk de democratische rechten, gebaseerd op burgerparticipatie, te herstellen, uit te breiden en te verdiepen, van lokaal tot nationaal niveau en in internationale fora. We bevestigen de centrale rol van de arbeidersbeweging en stellen voor gezamenlijke initiatieven te bevorderen om het wereldwijde verzet tegen fascistisch geweld en neoliberale precarisering te organiseren. De verdediging van een duurzame toekomst vereist dat we de ecocide die door het kapitalisme en extreemrechtse regeringen wordt bevorderd, rechtstreeks aanpakken; zij behandelen de natuur als een handelswaar en ontmantelen de milieubescherming in naam van de winst. Wij benadrukken het belang van landhervorming als noodzakelijke weg naar voedselsoevereiniteit.

Nooit eerder was de strijd tegen imperialisme en fascisme zo urgent en noodzakelijk als nu. Die strijd moet op internationaal niveau worden gevoerd. De Antifascistische Conferentie voor de soevereiniteit van de volkeren verbindt zich ertoe de strijd onvermoeibaar voort te zetten en een ruimte te creëren voor het smeden van eenheid tegen de opkomst van extreemrechts en de imperialistische agressie. Tegenover de barbarij heffen wij de vlag van de internationale solidariteit, de strijd van de volkeren en een socialistische, ecologische, democratische, feministische en antiracistische toekomst.

1. Wij stellen voor:

Het Internationaal Comité zal, in samenwerking met het lokale comité, belast worden met de organisatie van de planning van de volgende Conferentie en met het voorstellen van criteria en initiatieven voor de opname van nieuwe organisaties.

Gezien het bestaan van talrijke organisaties en verenigingen die zich inzetten in de strijd tegen het fascisme en het imperialisme, stellen we voor een ruimte voor internationale coördinatie te creëren om die strijd op wereldschaal te verenigen, en de organisatie van regionale en nationale antifascistische en anti-imperialistische conferenties aan te moedigen, met als doel een 2e Internationale Antifascistische Conferentie voor de soevereiniteit van de volkeren te houden.

Alle organisaties die aan deze conferentie deelnemen, zijn, tenzij anders aangegeven, automatisch ondertekenaars van deze verklaring.

Steun voor de organisatie van een Latijns-Amerikaanse conferentie in Argentinië, op een datum en in een vorm die door de Argentijnse delegatie en organisaties worden voorgesteld, in overleg met het internationale comité.

Steun voor een regionale conferentie in Noord-Amerika met organisaties uit Mexico, de Verenigde Staten, Canada, het Caribisch gebied en Midden-Amerika.

Steun voor de wereldwijde Sumud-vloot, die opnieuw tracht de blokkade te doorbreken en de genocide in Gaza aan de kaak te stellen. De strijd van het Palestijnse volk — in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever — is de zaak van de mensheid. Wij steunen actieve solidariteit, met name via initiatieven zoals de BDS.

Solidariteit met Cuba tegen de misdadige blokkade die door de Verenigde Staten is opgelegd en tegen de bedreigingen van zijn soevereiniteit. Steun voor alle solidariteitsinitiatieven, zoals de recente vloten naar het eiland.

Veroordeling van de invasie van Venezuela en de ontvoering en gevangenneming van president Nicolás Maduro en parlementslid Cilia Flores, en steun voor de strijd voor hun vrijlating.

Veroordeling van de militaire aanval op Iran door de Verenigde Staten en Israël. Eerbiediging van het zelfbeschikkingsrecht van het Iraanse volk en beëindiging van de eenzijdige sancties.

Verdediging van de onafhankelijkheid, het zelfbeschikkingsrecht en de soevereiniteit van alle gebieden die onder koloniale en imperialistische bezetting staan.

Veroordeling van de buitenlandse inmenging in Haïti en steun voor de strijd van het Haïtiaanse volk.

Steun voor de strijd van het Polisario-Front voor de onafhankelijkheid van de Westelijke Sahara, een recht dat door de VN wordt erkend.

Steun voor de strijd van het Puerto Ricaanse volk voor zelfbeschikking en onafhankelijkheid.

Steun voor de anti-NAVO-bijeenkomst in Turkije in 2026.

Steun voor de tegen-top van de G7 in Frankrijk en Zwitserland in juni 2026.

Steun voor initiatieven tegen klimaatontkenning, zoals de mobilisaties en eco-socialistische bijeenkomsten die momenteel worden georganiseerd.

Steun en draag bij aan de organisatie van het volgende Wereld Sociaal Forum in Benin, in augustus 2026.

Het overwinnen van fascisme en imperialisme is een dringende opgave van onze tijd.

Dit artikel stond op Antifas2026. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.