Borderless

22 July 2019

Hans Hekking - een warme kameraad - is overleden

Op 5 april overleed Hans Hekking. Hans was een zeer actieve vakbondsman in de Amsterdamse haven, maar ook een buurtactivist, internationalist en bovenal een warm en solidaire kameraad. Van Solidariteit webzine voor een strijdbare vakbeweging waar hij in de redactie zat nemen wij twee in memoriams over.

Hans Boot (1) Donderdag 4 april had ik met Hans afgesproken voor mijn drie/vierwekelijks bezoek, altijd om elf uur 's morgens. Met in de hand de traditionele appelpunten van de biologische banketbakker aan de overkant, belde ik aan. Geen gehoor. Ook niet bij het telefoontje tien minuten later. Van zijn zoon Twan hoorde ik 's middags dat Hans met de ambulance naar het ziekenhuis was vervoerd. Vrijdag 5 april overleed hij.

Mijn tevergeefse bezoek bleek een stilzwijgend, anoniem en onbedoeld afscheid. Onpersoonlijk en strijdig met de warme kameraad die ik jarenlang heb meegemaakt. We leerden elkaar midden jaren tachtig kennen via Solidariteit, dus raakten we ook de laatste tijd niet uitgepraat, zij het dat onze gezamenlijke geboortestad Den Haag zich meer in onze gesprekken opdrong.

Cacao

Hans was bepaald geen 'gewoon vakbondslid'. Hij was buurtactivist, zong in een strijdkoor, was een sociaal raadsman voor zijn collega's en internationaal georiënteerd. Solidariteit was hem opgevallen door de solidaire aandacht voor de stakende Britse mijnwerkers in 1984. Later was hij nauw betrokken bij het zogenoemde cacaoproject: een samenwerkende keten van arbeiders – intercontinentaal: beginnend bij de plantages, via het transport (havens) en eindigend bij de verwerkende industrie zoals in de Zaanstreek. Strijdpunt onder meer de super insecticide lindaan, een gezondheidschadelijk bestrijdingsmiddel.

Inmiddels niet meer alleen een abonnee, maar ook lid van de redactieraad en de redactie, schreef Hans een serie artikelen. Eén van de koppen, november 1990: Er kleeft gif aan de cacao.

Zelfstandigheid

Na negen jaar gevaren te hebben, ging hij in 1967 op z'n vijfentwintigste in de Amsterdamse haven werken, de havenpool, officieel de Stichting Samenwerkende Havenbedrijven, SHB. Juist door de 'uitleen' aan de verschillende havenbedrijven kende hij de haven op z'n duimpje, de specifieke verhoudingen van elk bedrijf, inclusief de strijdbare arbeiderskern. Het werk bij de SHB noemde hij buffelen, met een brede ervaring in zelfstandigheid.

In 1983 werd Hans secretaris van de ondernemingsraad en meestal met verreweg de meeste stemmen herkozen. Zijn vertrek in 1995 viel samen met het einde van de SHB die overging naar een regionaal uitzendbedrijf met onder meer werk in distributiecentra met 'marktconforme', dat wilde zeggen 25 procent lagere, tarieven. In een interview voor de Groene Amsterdammer, 4 oktober 1995, blikte hij terug op hoe via de ondernemers en vakbeweging de sociale veranderingen in Nederland zich voltrokken:

     Het gaat niet zoals in andere landen met de botte bijl. De afbraak gaat langs de weg van de geleidelijkheid. In overleg. Heel subtiel. Maar wat wil je, de bazen hebben de tijd.

Theorie en praktijk

Ten tijde van nummer 50 van Solidariteit, juni 1987, werd onder anderen Hans geïnterviewd met de vraag 'hoe ben je bij Solidariteit terechtgekomen'. Een deel van zijn antwoord is een biografische schets. Hij verwijst naar de wilde staking van 1979 door Rotterdamse en Amsterdamse havenarbeiders. Een citaat:

     Ik had weliswaar altijd wel het nodige gelezen, maar die staking was de praktijk. Tegen mijzelf heb ik toen gezegd dat het tijd werd dat ik er achter kwam hoe het allemaal in elkaar stak. Dat was voor mij het keerpunt.
Maar waarom dat bij mij en niet bij een ander gebeurt, zou ik niet weten. Misschien komt dat signaal pas over, als je eerst zelf een aantal dingen theoretisch op een rijtje hebt gezet. De praktijk zorgt er dan voor dat de zaak op zijn plaats valt. Voor mij was dat pas in 1979. Daar kwam bij dat we op het werk allemaal wel wisten dat er heel wat niet deugde.

Veertien jaar later, nummer 100 in 2001:

     Solidariteit leverde mij tijdens een lange periode van felle politieke tegenwind, de zekerheid dat ik niet gek was, maar dat de rest wat mankeerde.
Een tegendraads netwerk van mensen die de onvrede met de rol van de vakbeweging in het polderoverleg gemeen hebben. Solidariteit is niet voor niets opgericht in de periode dat Kok en Van Veen een akkoord sloten dat de opmaat was voor wat nu tot vervelens toe het poldermodel genoemd wordt.

Kortom, een leerzaam verband tussen theorie en praktijk. In dat opzicht is het logisch dat Annemiek, Twan en anderen goed voor Hans zorgden. Mijn bewondering voor hen is er niet minder om.

     (1) Dit is een iets uitgebreide versie van mijn herinneringswoord op 11 april 2019. Ab de Wildt, jarenlang kameraad van Hans, ging mij vooraf en herdacht hem in een persoonlijk en bewogen woord

Een toffe, strijdbare peer

Ab de Wildt.  Daar sta ik dan. Ik hier, jij daar. Na een jarenlange relatie, waarvan de laatste tijd wat moeizaam, scheiden hier onze wegen. Maar dood ben je pas, als je uit onze harten verdwenen bent. Als ik zo om me heen kijk, dan is dat nog lang niet zo. Maar laat ik het hebben over de goede jaren die we samen doorgemaakt hebben.

Toen ik je leerde kennen, was je wat tegenwoordig een 'high potential' heet. Een havenwerker in de Amsterdamse haven. En niet de eerste de beste. Je had al eind jaren vijftig van de vorige eeuw de mulo gedaan en voldoende werkervaring. Jong op de binnenvaart en na een aantal jaren daar gewerkt te hebben aan de slag bij de Amsterdamse banenpool (SHB), want vrouw en kind.

Mentor

Snel was duidelijk dat je begaan was met de jeugd en andere collega's, want je werd de jongste, dan wel één van de jongste, mentoren van de SHB.

In 1977 tijdens de acties vóór centen geen procenten, voor verbetering van de lonen van de havenwerkers in het algemeen, hebben we elkaar leren kennen. In 1979 tijdens de wilde havenstaking vaker met elkaar samengewerkt. En nader tot elkaar gekomen, nadat het management wraak op jou en de andere mentoren genomen had en jullie uit je functie zette. Tijdens de acties daaromheen hebben, los van ons, onze partners ook nader met elkaar kennis gemaakt.

Dit was de start van een onstuimige periode, waarin we heel veel gedeeld hebben. Je eerste zoon heeft een tijd bij mij ingeschreven gestaan om rust in de tent te krijgen. We hebben samen gekanood, gewandeld, gefietst, en zeker niet het minste, geskied met een aantal kameraden. Een fantastische periode. Je was actief in strijdliederenkoor, antifascisme groep in je buurt, vakbond, ondernemingsraad, platform voor goede arbeidsomstandigheden, havenmuseum, TIE (Tansnational Information Exchange), cacaoplatform, Solidariteit en ik zal er zeker nog een aantal vergeten zijn. Acties in de haven om jongeren een vaste baan te geven, gekleurde mensen, vrouwen, mensen met een tweede kans, enzovoort aan te nemen of in ieder geval een kans te geven, je was erbij betrokken.

Brazilië

Voor velen in de haven en daarbuiten was je een inspirerend mens. Heb je velen door je innemende karakter voor je gewonnen. Jij was de man met jaloersmakende, sociale vaardigheden die velen kon bereiken, inspireren en organiseren. Hoe je het deed, weet ik niet, maar het was geweldig.

Ook buiten de haven was je actief. Met een kaderlid dat de zak had gekregen bij Fokker of in de Rotterdamse haven. Of met werkenden in Brazilië of Ghana die door hun baas wegens hun activisme ontslagen waren. Je stond altijd klaar, er werd altijd gehoor gegeven aan een kreet van 'help ons' of 'help mij'. We zijn opgekomen, solidair geweest met de landlozen in Brazilië, cacaowerkers in Ghana en met velen dichterbij huis. Zoals verplegenden, alfahulpen uit het oosten van het land.

Ik was het al bijna vergeten, omdat het zo vanzelfsprekend was om dit te doen. Maar kortgeleden werd ik gevraagd of ik havenwerker was en de vrouw die het gesprek met me begon, kon zich nog herinneren dat we de Ondernemingskamer, tijdens de strijd aldaar voor het aannemen van nieuwe mensen onder de CAO, bezet hadden met een groep havenwerkers waar jij een belangrijke rol in hebt gespeeld. Ze was nog steeds onder de indruk van het behaalde resultaat en de getoonde solidariteit.

Ik weet ervan, omdat we vaak zij aan zij stonden, samen met vele anderen waarvan er hier in de zaal een aantal aanwezig is en in het bijzonder een andere kameraad: Tom Koningh.

Alleen bij het zingen stond ik hooguit in het publiek, wat velen een juiste beslissing vonden. Jij kon mooi zingen van de Internationale tot Mijn wieg was een stijfselkissie. Wij hebben de Internationale gezongen in vele talen, in Hamburg met collega-bootwerkers uit alle delen van de wereld, in Piraeus, in Antwerpen, Rotterdam, Rio de Janeiro, Sao Paolo, Ilheus en nog vele andere havensteden, overal op de wereld.

We hebben om dit nog even te vermelden een onvergetelijke reis door Brazilië gemaakt. Fantastische, boeiende, strijdbare en inspirerende mensen ontmoet en voor kortere of langere tijd met hen mogen optrekken. Maar overal en voor iedereen was het duidelijk: je was een toffe strijdbare peer. Bedankt daarvoor.

Soort artikel: 

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Vul de tekens uit bovenstaande afbeelding in.

Reageren